Balanceren tussen leiden en volgen.

Eén van de activiteiten van onze laatste Coaster consulting teamdag was een wandeling met alpaca's. Al is het nog maar de vraag wie er met wie ging wandelen: wij met de alpaca's, of de alpaca's met ons? Terwijl we door het landschap trokken, moest ik denken aan wat procesbegeleiding en leiderschap werkelijk vragen: aanwezig zijn, richting geven én tegelijk ruimte laten. De kunst van het balanceren tussen leiden en volgen.

 

Enkele jaren geleden nam ik deel aan een coachingsessie met paarden. Paarden zijn indrukwekkende spiegels van leiderschap. Ze volgen niet zomaar. Pas wanneer je stevig gegrond bent, helder bent in je intentie en authentiek leiderschap toont, ontstaat er vertrouwen. Leiderschap wordt als het ware gedeeld: een paard erkent leiderschap en kiest er vervolgens voor om te volgen.

 

Met alpaca's werkt dat anders. Alpaca's leven weliswaar in kuddes en er zijn dominante dieren aanwezig, maar ze laten zich niet zomaar leiden. Het zijn eerder schuwe, onafhankelijke dieren met een eigen kijk op de wereld. Ze volgen niet omdat jij dat wil. En toch bereikten we onze bestemming. We kwamen aan waar we moesten zijn, maar niet zonder omwegen... Alpaca's die plots een zijpad interessanter vonden. Dieren die even los hun eigen richting uitgingen. Haltes om iets te besnuffelen dat voor hen kennelijk belangrijker was dan onze planning. Regelmatig leek de route slechts een suggestie was.

 

En precies daar herkende ik iets uit mijn werk als procesbegeleider.

 

Ook in organisaties ontmoet je groepen die niet zomaar een leider volgen. Teams die autonomie belangrijk vinden. Individuen die liever zelf ontdekken dan instructies krijgen. Mensen die het kader willen kennen, maar vervolgens hun eigen weg zoeken daarbinnen. In zulke situaties werkt strak sturen zelden.

 

Leiderschap en procesbegeleiding gaan niet altijd over voorop lopen en anderen laten volgen. Soms gaat het over mee wandelen. Over vertrouwen hebben dat de groep haar weg vindt. Over het bieden van een duidelijke richting, terwijl er voldoende ruimte blijft voor eigen initiatief. Net zoals tijdens onze alpacawandeling. We maakten omwegen. We verloren af en toe het rechte pad uit het oog. We lieten ruimte voor nieuwsgierigheid en eigenzinnigheid. En toch kwamen we samen aan waar we moesten zijn.